تاثیر فناوری های همگرا، در تحول بخشی به ابعاد مختلف حیات آدمی، ارتقای کیفیت زندگی و رفاه وی و اثرات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی آن، چنان پربار و غنی است که دولت ها و نهادهای علمی را ناگزیر ساخته است در خصوص آینده این فناوری ها و بهره گیری از آن ها، سناریوهای مختلفی را تدوین نمایند و در سیاست گذاری های علم و فناوری خود به آن توجه ویژه ای نشان دهند.
در تمام کشور های توسعه یافته در دنیا اگر بنگرید قدرت تولید علم و فناوری ناشی از آن در زمانهای مختلف در کشورهای متفاوت در حال گردش بوده است
بعد از دوران تاریک هزارساله و در زمان نزدیک به رنسانس و بعد از آن ابتدا در اروپای ایتالیا پرچم پیشتازی را به دست گرفت و بعد از سالها فرانسه میاندار شد مدتی گذشت تا در اوایل قرن هجدهم میلادی انگلستان قله های دانش زمان را فتح کرد و سپس آلمانی ها به این جایگاه دست یافتند و بعد از افول این قدرت در اثر جنگهای اول و دوم جهانی آمریکا به عنوان برترین تولید کننده علم و فناوری جهان شناخته شد.
نکته های مهم در جامعه شناسی مدیریت دانش در این کشور ها :
1- این دانش با تفکر راهبردی مدیران ملی صورت گرفته است و هرگز این راهبرد برون زا نبوده است
2- در اجرای راهبرد ها به توان بین المللی توجه فراوانی شد و هرگز بر توان داخلی اکتفا نشد .فرایندهای جذابی برای جذب دانشگران خارجی طراحی شد
3- هرچه توان جذب دانش ها و دانشگران خارجی بیشتر بود مدت زمان برتری در تولید دانش و فناوری افزایش یافت
4- اکوسیستم تولید دانش و فناوری به درستی طراحی و ساخته شد و بدون این اکوسیستم که امروز به آن نظام ملی یا منطقه ای نوآوری می گویند دانش و فناوری بومی نمی شود
5- مشارکت در نشر دانش و قدرت نمایی در کسب مرجعیت از این طریق در سرلوحه کار بوده است.
6- تخصیص بودجه قابل توجه از جی دی پی (بیش از دو درصد)
فرامین رهبر معظم انقلاب برای ایجاد مرجعیت دانشی در افق زمانی 1440 محقق نخواهد شد مگر اینکه:
1- تفکر راهبردی ملی برای تولید دانش و فناوری و فرایندها و اکوسیستمهای بومی آن طراحی شود
2- به توان بین المللی و جذب دانشگران در غالب حضور در ایران و تولید نهادهای مرجع بین المللی مانند دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی بین المللی توجه عاجل شود
3- تولید مقالات علمی با بیشترین کیفیت و بالاترین ارجاع پذیری مورد توجه قرار گیرد و با این روش جذابیت علمی همکاری دانشگران بین المللی با کشور افزایش داده شود
4- نظام ایندکسینگ مقالات مورد نظر برای پیشرفت تمدن ایرانی اسلامی ( همانکه رهبری آی اس آی اسلامی نامیدند) طراحی شود و از توان بین المللی برای حل مسائل پیش روی این تمدن استفاده شود.
5- سهم پژوهش از بودجه به بالاتر از دو درصد ارتقاء یابد
6- نظام ملی نوآوری با مدیریت و رهبری بخش دفاع ساماندهی شود و بخش دفاع و امنیت رهبری پروژه های کلان تحقیقاتی بنیادی و کاربردی را به عهده بگیرد.
در اواخر قرن بیستم آنچه در ارتباط با تکنولوژی مطرح بود، فقط اهمیت آن بود. اما سوال اساسی اینجاست که اساسا تکنولوژی چیست؟ تا زمانی که معنای دقیق از تکنولوژی مشخص نشود، هرگونه بحث در حوزۀ مطالعات علم، تکنولوژی و جامعه بیهوده خواهد بود. در این مقاله کاربردهای مختلف واژه تکنولوژی را بررسی خواهیم کرد.
آیا تکنولوژی جنبه‌های فلسفی دارد؟ شکی نیست تکنولوژی به عنوان واقعیت کانونی زندگی مدرن مانند علم، زبان، سیاست، اجتماع و... دارای فلسفه است. فلسفۀ تکنولوژی آنقدر گسترده است که بخش‌هایی از دیگر شاخه‌های فلسفه را در خود جای داده است و همین امر ذهن را شگفت زده می‌کند. برای درک درست فلسفۀ تکنولوژی باید چگونه به آن نگاه کرد؟ هانس یوناس، فیلسوف آلمانی، معتقد است تمایز سنتی میان «ماده» و «صورت» راه گشاست.
الْعِلمُ اَصْلُ کُلّ خیرٍ؛ دانش، ریشه و اساس هر خیر و نیکی است (205/1).
الْعِلْمُ اَعلی فَوْزٍ؛ دانش، برترین پیروزی است (190/1).
الْعِلْمُ اَفْضَلُ الاَنیِسَینِ؛ دانش، بهترین دوست است (22/2).
الْعِلمُ وراثةٌ کریمَةٌ وَ نِعْمَةٌ عَمیمَةٌ؛ دانش، میراثی گران قدر و نعمتی عام است (30/2).
اقتصاد دانش بنیان از پایه های سیاست های اقتصاد مقاومتی محسوب می شود و نقش مهمی در ایجاد اشتغال پایدار دارد که با برنامه ریزی و تلاش در استفاده از دانش و خلاقیت نخبگان و فراهم آوردن محیطی مناسب برای نوآوری می تواند راهگشای بسیاری از مسائل جامعه شود.
دانش در عصر جدید اقتصادی، منبع اصلی ثروت به شمار می رود و این دوره را عصر دانش می نامند. از این رو دانش را می توان عامل اصلی برای تولید اقتصادی نامید. همچنین نظام اقتصادی از اقتصاد منابع بنیان فاصله گرفته و به اقتصاد دانش بنیان نزدیک شده است، به همین سبب ضرورت شناخت اقتصاد دانش بنیان ایجاب می کند که به بررسی این نوع از اقتصاد پرداخته شود.
امروزه با پیشرفت علوم بشری، کاربرد دانش در زندگی انسان در تمام عرصه های اقتصادی، سیاسی و اجتماعی افزایش یافته و اقتصاد مبتنی بر علم و دانش و ضرورت توسعه شرکت های دانش بنیان در عرصه های اقتصادی اهمیت زیادی یافته است. در این عرصه شرکت های دانش بنیان می توانند موجب تحول در عرصه علم و دانش و کشف یافته ها و نتایج جدید اقتصادی شوند، این یافته ها می تواند در اجرای اصول اقتصاد مقاومتی مورد استفاده قرار گیرد.
بیانات و سخنان مقام معظم رهبری در این زمینه موجب اهمیت و توجه به نقش برجسته شرکتهای دانش بنیان در تحولات و تغییرات اقتصادی گشت. رهبر معظم انقلاب در دیدار با جمعی از محققان و پژوهشگران، عرصه علم و فناوری و مسئولان شرکت های دانش بنیان با تاکید قرار دادن این شرکتها، لزوم تحقق اقتصاد مقاومتی را بیان داشتند. از دید ایشان، «شرکت های دانش بنیان از بهترین مظاهر و موثرترین مولفه های اقتصاد مقاومتی هستند که می توانند اقتصاد مقاومتی را پایدارتر کنند»..رابطه در هم تنیده اقتصاد مقاومتی با اقتصاد مبتنی بر علم و دانش از طریق شرکت های دانش بنیان استحکام می یابد. این شرکتها هم در تحقق اقتصاد دانش بنیان نقش دارند و هم می توانند در مدل اقتصاد مقاومتی کارایی و کاربرد داشته باشند.
مدتی است که در حوزه علوم زیستی واژگان جدیدی به گوش می رسند که بیانگر نوعی تغییر پارادایم یا رویکرد در این حوزه بنیادین علوم می باشد.عباراتی از قبیل بیولوژی سیستمها،تحلیل سیستمهای زیستی،طراحی و مهندسی سیستمهای زیستی،روش شناسی سیستمها ،ایمیونولوژی سیستمها و عصب شناختی سیستمها به کرّات دیده و شنیده می شوند.
از آنجا که همیشه تغییر رویکرد در حوزه علوم پایه زمانی اتفاق می افتد که دیگر پارادایم حاکم بر فضای تفکر و علم قادر به پاسخگویی به سوالات مطرح شده در آن حوزه نباشد، به نظر می رسد باید این تغییرات ترمینولوژیک در حوزه علوم زیستی را به دلیل پدید آمدن سوالات بیشماری دانست که دیگر به تنهایی با رویکرد میکروسکوپی یا تحلیلی گذشته قابل پاسخ دهی نبوده و نیاز مند رویکردی تازه است.
برای رسیدن به درکي عمیق از آينده، به ابزارهایی نیاز داریم که بتوانند ما را در ترسیم درست افق فناوری‌های آینده و تصمیم‌گیری در مورد آنها یاری دهند. هنگامی كه در یك مسأله تعداد پارامترهای تأثیرگذار افزایش یابد، درعمل به‌خاطر سپردن تمامی آنها برای انسان ممكن نیست. استفاده‌ی روزافزون از نمودارها، اسلایدها، الگوریتم‌ها و نقشهها، همه و همه نشان‌دهنده‌ی پذیرش این ضعف و اتخاذ راه حل مناسب برای چیره شدن بر آن است. راه حل این چالش کاربست ابزاری است که بتواند تمامی عوامل درگیر در مسایل را شناسایی کرده و محصولی شماتيك ارایه کند که برای همه‌ی دست اندرکاران موضوع قابل فهم باشد، و همه‌ی عوامل عمده و روابط درونی بین آنها را منعکس نماید.
ابزارهای نرم افزاری برای انجام تحلیل نگاشت علمی
گرچه تحلیل نگاشت علمی را می توان با استفاده از نرم افزارهای عمومی تحلیل شبکه اجتماعی انجام داد، ابزارهای نرم افزاری دیگری وجود دارد که به صورت تخصصی برای تحلیل نگاشت علمی ایجاد شده اند.
۹ ابزار نرم افزاری که به صورت تخصصی برای تحلیل حوزه های علمی با ابزارهای نگاشت علمی ایجاد شدند معرفی می شود: این ابزارها به قرار زیر است:
Biblexcel
CiteSpace
ColPalRed
IN-SPIRE
Leydesdorff’s Network Workbench Tool
Science of Science
VantagePoint
VOSViewer
شرح کارگاه :
نوآوری تکنولوژیک که از اهمیت روزافزونی در صنعت و ملل برخوردار است، به عنوان ابزاری برای دستیابی به اهداف محیطی، اجتماعی و اقتصادی، به عنوان قلب توسعه پایدار تلقی می‌شود. مدیریت موثر تکنولوژی با چالش بیشتری در زمینه‌های هزینه، پیچیدگی و سرعت تغییرات سریع تکنولوژی در بازار رقابت جهانی روبرو است. مدیریت تکنولوژی برای منافع کسب‌و‌کار ملی به سیستمها و فرآیندهای موثری نیاز دارد تا اطمینان دهد که سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه، تجهیزات و مهارت‌ها در حال حاضر و آینده در راستای نیازهای صنعت و بازار است.
روش نقشه راه تکنولوژی، بطور وسیعی در صنعت به کار گرفته می شود تا برنامه‌ریزی و استراتژی تکنولوژی را حمایت نماید. در اصل این رویکرد توسط موتورولا بیش از 25 سال پیش توسعه یافت، تا برنامه ریزی تکنولوژی- محصول یکپارچه را پشتیبانی نماید. بعد از آن، این تکنیک در زمینه‌های صنعتی زیادی، اعم از سطوح بخشی و بنگاهی تطبیق داده شد و به کار گرفته شد. نقشه راه تکنولوژی می تواند شکلهای زیادی بگیرد، اما به طور کلی شامل نمودارهای چند لایه زمانی است که باعث می شود توسعه تکنولوژی با محرکها و روندهای بازار همراستا شود.
در حال حاضر در کشور ما نگارش اسناد علمی به یک رویه و تا حدی به یک مد تبدیل شده است و در اکثر دانشگاهها این کار درحال وقوع است اما نکته مهم این است که آیا تنها نگارش سند کفایت می کند و اگر بگوییم که در دانشگاه سند علمی وجود دارد باعث پیشرفت می باشد ؟ با قاطعیت می توان گفت خیر ! این سندها تنها بیانگر دورنمایی هستند که اگر برای رسیدن به آنها تلاش نکنیم و ملزومات آنرا فراهم نکنیم تنها در حد یک دورنما باقی می مانند و چیزی بر موسسه علمی ما نمی افزایند.
برای رسیدن به اهداف یک سند علمی نظیر نقشه جامع علمی کشور باید این مسیر طی شود: ابتدا باید سند به برنامه استراتژیک تبدیل کردد و سپس به برنامه تاکتیکی و در انتها به برنامه عملیاتی و یک برنامه ریزی اقتضایی نیز باید صورت گیرد تا از شکست برنامه ها پیشگیری شود
سئوال بزرگی که اکنون در ذهن برخی از مدیران علمی کشور نقشه بسته است این است که چرا سندها اجرایی نمی شوند پاسخ به این سئوالات در این اسلاید بیان شده است که میتوانید دانلود نمایید
معانی مختلف تحقیق و پژوهش
کلمه تحقیق ، مصدر باب تفعیل، از ریشه حق، به معنای راست کردن سخن، درست کردن وعده و ثابت شدن است. همچنین به معنای حقیقت کردن ، درست کردن، به کنه مطلب رسیدن و واقع چیزی را به دست آوردن، می باشد.
این شرط مهربانی و تحقیق دوستی است کز بهر دوستان، بری از دشمنان جفا
(سعدی)
کلمه پژوه نیز در لغت به معنای تفحص و تجسس است. پژوهش : عمل پژوهیدن (تحقیق کردن، جستجو کردن)
|
Day |
No |
Subject name |
Time |
|
First day |
1 |
principals of research management |
1.5 hr |
|
2 |
Principals of process management |
1.5 hr |
|
|
3 |
Principals of project management |
1.5 hr |
|
|
4 |
Logical frame work approach in research |
1.5 hr |
|
|
Second day |
5 |
Research team and its management |
1.5 hr |
|
6 |
Work breakdown structure in research project |
1.5 hr |
|
|
7 |
Research Project management with MSP software 1 |
1.5 hr |
|
|
8 |
Research Project management with MSP software 2 |
1.5 hr |
|
|
عنوان سرفصل |
زمان بحث |
|
1. |
فلسفه علم (با نگاه ویژه به فلسفه علم طب) |
2 ساعت |
|
2. |
نگاه فرایندی و سیستمیک به تولید علم |
2 ساعت |
|
3. |
نظریه پردازی چیست ؟مراحل آن و هفتگام در آزمودن نظریه |
2 ساعت |
|
4. |
مقدمات،اصول و مبانی علم النفس |
2 ساعت |
|
5. |
کاربرد نظریه قوای نفس در تولید دانش + کار عملی |
2 ساعت |
|
6. |
خیال و کاربرد آن در تولید دانش+ کار عملی |
2 ساعت |
|
7. |
قوه وهمیه و تولید نظریه + کار عملی |
2 ساعت |
|
8. |
تعقل فردی و جمعی و کاربرد آن در تولید قوانین علمی+ کار عملی |
2 ساعت |
|
9. |
رابطه بین تخیل ،توهم و تعقل با آینده نگاری علمی |
یک ساعت |
|
10. |
مدیریت محققین و سازمانهای تحقیقاتی بر اساس نظریه قوای نفس |
یک ساعت |
|
11. |
آسیب شناسی تحقیقات کنونی در رشته .... |
یک ساعت |
|
12. |
کاربرد نظریه پردازی با روش قوای نفس و جهان بینی اسلامی در تولید دانش در رشته ..... |
یک ساعت |
|
13. |
کار عملی برای هم اندیشی برای ایجاد تحول در تحقیقات در رشته ...... |
4 ساعت |
|
دوره های مدیریت تکنولوژی |
||||
|
سطح |
ردیف |
نام دوره |
مدت (ساعت) |
مدت (روز) |
|
1 |
1 |
مباني مديريت تكنولوژي (Introduction to MOT) |
18 |
3 |
|
مجموع ساعت/روز |
18 |
3 |
||
|
2 |
1 |
مديريت نوآوري (Innovation Management) |
12 |
2 |
|
2 |
مديريت
انتقال و انتشار دانش تكنولوژي |
18 |
3 |
|
|
3 |
پيش بيني
و ارزيابي تكنولوژي |
30 |
5 |
|
|
4 |
ارزيابي توانمندي تكنولوژيك بنگاه (Technology Auditing |
30 |
5 |
|
|
5 |
برنامه
ريزي استراتژيك تكنولوژي در سطح بنگاه |
18 |
3 |
|
|
مجموع ساعت/روز |
108 |
18 |
||
|
3 |
1 |
مديريت سازمان‌هاي دانش‌محور Managing Technology Intensive Organizations |
18 |
3 |
|
2 |
تكنولوژي و توسعه محصولات جديدTechnology & NPD |
18 |
3 |
|
|
3 |
مديريت فعاليت‌هاي تحقيق و توسعه(R&D Management) |
12 |
2 |
|
|
4 |
پتنت و حفاظت از مالكيت معنوي Knowledge & Technology Protection |
18 |
3 |
|
|
مجموع ساعت/روز |
66 |
11 |
||
|
مجموع کل ساعت/روز |
192 |
32 |
||
شدت و سرعت پيشرفت تكنولوژي در دهه هاي اخير شگفت‌آور بوده است. اين پيشرفت‌ها شكل دنياي ما را تغيير داده و عملاً همه جنبه‌هاي زندگي را تحت تأثير قرار داده‌اند. به نظر نمي‌رسد كه سرعت كنوني تغييرات، به اين زوديها كم شود. تكنولوژي از ديدگاه تجاري، كاتاليستي است كه توليد ثروت مي‌كند.
در عين حال، اين كاتاليست موانع ورود به بازار را كاهش داده و عملاً ميدان رقابت را براي تمامي فعاليت‌ها تجاري، از توليد محصولات فني گرفته تا خدمات پزشكي و مالي و يا حمل و نقل و خرده‌فروشي، مهيا مي‌كند.
هر قدر نقش تكنولوژي پررنگ‌تر مي‌شود، مديران بيشتر تحت فشار قرار مي‌گيرند تا از تكنولوژي براي بدست آوردن نتايج بهتر، سريعتر و ارزانتر استفاده كرده واز اين راه مزاياي رقابتي پايدار‌تري بدست آورند.
انجام پژوهش و تحقیق، از نشانه‌های اعتلای کشورها و یکی از مهمترین عوامل توسعه محسوب می‌شود، چرا که موجب افزایش بهره‌وری در بخش‌های اقتصادی کشور خواهد شد. اگر امروز پژوهش را کم اهمیت فرض کرده و برای آن هزینه نکنیم، در آینده باید هزینه‌ی گزاف‌تری را متحمل شویم.
در این تحقیق در مورد چالش‌هایی که موضوع پژوهش و تحقیق در ایران و سایر کشورهای درحال توسعه با آن مواجه است مورد بررسی قرار گرفت، با استفاده از تحقیقات انجام شده در گذشته (که البته تعداد قابل توجهی در دسترس نبودند) چالش‌های مهم مورد بحث قرار گرفته و به این نتیجه رسید که مهمترین عامل، فرهنگ پژوهش یا میزان حساسیت مدیران، شرکتهای دولتی و خصوصی و آحاد مردم نسبت به تحقیق، پژوهش و پژوهشگر است. در واقع فرهنگ سایر مسایل را در بر می‌گیرد، و برای این موضوع الگویی ارائه شد، هم چنین موضوع تحقیق و پژوهش از نگاهی سیستماتیک مورد بررسی قرار گرفت. در این سیستم ورودی‌ها (شامل مواد اولیه، منابع انسانی، منابع مالی، تجهیزات)، فرایند (شامل فرهنگ پژوهش و عناصر وابسته به آن) و خروجی آن که به توسعه می‌انجامد مورد شناسایی قرار گرفت و بر این موضوع تأکید شد که برای رشد و توسعه علم و فناوری در کشور مهمترین مسأله فرهنگ پژوهش است. لزوم تحقیقات بیشتر و مرتبط با موضوع از دیدگاه سیستماتیک و نگرش اقتضایی (کشوری، استانی، منطقه‌ای) مورد تأکید قرار گرفت.
این سئوالات و پاسخهای آن برای هر مرکز تحقیقاتی که بخواهد در لبه علم حرکت کند بسیار با اهمیت است و بدون این این اطلاعات تقریبا می توان گفت که با چشمان بسته سازمان در حال حرکت است.
برای تهیه این اطلاعات نیازمند دانش مبنایی تهیه نقشه علم هستیم که در این قسمت با ارایه مجموعه اسلایدی به آن می پردازیم. امید است مورد استفاده محققین قرار بگیرد.
هر سخنی که در آن یاد خدا نباشد لغو است و هر سکوتی که با اندیشیدن همراه نباشد سهو است و هر نگاهی که در آن پند آموزی نباشد لهو است.(امام علی)